De Ploeg en daarbij kun je visuele verbeeldingen van
Goethe’s kleurenleer zien. Daar kun je dan op klikken
en dan verschijnt er nadere informatie in de vorm van
tekst, animatiefilmpjes en zo. Ik hoef dus eigenlijk helemaal niet meer naar het
museum toe om dit project te zien.

In zekere zin kan deze presentatie buiten het museum
bestaan en het is ook de bedoeling dat hij – samen met
de andere delen van het project –op DVD te krijgen zal
zijn. In dit geval is het wel zo, dat je wel naar het museum
moet om de schilderijen van De Ploeg te kunnen
ervaren: ze hebben een bepaald formaat en de speciale
textuur van olieverf en schilderkunstig ‘handschrift’
die je in een virtuele presentatie van dit soort niet kunt
overbrengen, daar heb je echt het origineel voor nodig;
wat dat betreft zijn de schilderijen op de computer net
zo goed reproducties als in een boek.

Maar die DVD zou je ook in het museum zelf kunnen
bekijken als aanvulling op de echte schilderijen.
Jazeker. Het zou goed zijn als in het museum com-
puters te gebruiken zijn waarop de bezoeker het pro-
gramma over Goethe’s kleurenleer in relatie tot het werk
van De Ploeg kan bekijken in de onmiddellijke nabijheid
van de werken zelf.


Een DVD is niet echt ‘interactief’. Je kunt informatie
krijgen zoals in een boek of een videoband. Je kunt wel
íets meer doen als kijker, zoals zelf beslissen wanneer
en in welk tempo je bepaalde dingen wilt zien doordat je
op de muis klikt wanneer jíj dat wilt, maar misschien zijn
er nog meer mogelijkheden?

Een andere mogelijkheid, is om het programma interac-
tief te presenteren in een '3-D wereld'. Dan kun je in het
museum andere mensen tegenkomen die ook daar hebben
ingelogd en dan kun je, als in een chatroom, met elkaar van
gedachten wisselen terwijl je door de zalen loopt en hier
en daar eens stilstaat. Dat vormt een extra dimensie.


Wat heb je nog meer gemaakt? 
‘Kunst- en Kijkwerk’ is een verwant programma. Veel
werken uit de collectie kunnen niet getoond worden.
Daarom worden bepaalde werken gepresenteerd in dit
computerprogramma, een meer eigentijdse versie van
de traditionele catalogus. Via een klik op de muis kan
de kijker aanvullende informatie opvragen. Voor een
educatieve afdeling van een museum is dat natuurlijk
een heel interessante ontwikkeling.

Als ik goed ben ingelicht ben je ook bezig met twee
kunstprojecten die niet direct educatief van aard zijn,
maar waarbij het gaat om virtual reality als middel om
kunst te maken.

Er zijn twee projecten met eigentijdse beeldende kunst
die behoorlijk van elkaar verschillen. Eén ervan heet
‘Arturism’ en daarin werk ik samen met de in Nederland
wonende Israëlische kunstenaar Nissim Men. We
maken samen een tentoonstelling van zijn werk in het
virtuele museum. Als je op deze wijze met een kunste-
naar werkt hoef je elkaar niet eens te ontmoeten, het
contact kan helemaal digitaal verlopen, via e-mail met
attachments. Ik krijg dan digitaal materiaal toegestuurd
zoals foto’s, video’s en animaties en daarmee richt ik
de tentoonstelling in op mijn eigen computer. Die kan
hij dan thuis bekijken, commentaar geven en vervolgens
kunnen dingen worden veranderd. Dat kan zelfs in ‘real
time’, dus dat je allebei achter je computer zit en com-
municeert via email, chat en de goede oude telefoon.
Tijdens het inrichten ben je aan een stuk door met
elkaar zonder dat je een stap verzet. Hiervoor geldt ook
dat de tentoonstelling uiteindelijk op DVD kan worden
gezet en via een website van het museum op internet
interactief kan worden bezocht.

En dan is er nog een werk van jouzelf.
Ik ben al heel lang geïnteresseerd in gewichtloosheid; in
kunst die zich onttrekt aan de aantrekkingskracht van
de aarde, de zwaartekracht. Ik heb met de computer
werken hiervoor gemaakt, want in de virtuele ruimte
bestaat ook geen zwaartekracht. Het project waar ik
nu mee bezig ben heet “ArtSpaceLab”. Ik maak een
virtueel communicatieplatform tussen het museum en
het “International Space Station”, het internationale
ruimtestation dat permanent bemand is. Veel informatie
daarover is op internet beschikbaar en daar heb ik
gebruik van gemaakt. Ik heb een virtuele versie van het
ruimtestation gemaakt, waar de kijker in kan. Hier is
gewichtloze kunst te zien die in de toekomst misschien
materieel werkelijkheid wordt. Deze kunstwerken
hangen niet aan de muur maar zweven in de ruimte en
verplaatsen zich als iemand er een zetje tegen geeft.
Dat geeft allerlei mogelijkheden waar je niet eerder aan
gedacht hebt.

En binnenkort kunnen we dat allemaal gaan bekijken?
Deze projecten staan op een website 
http://museum.kalamiteit.nl/world/museum
en worden ook op dvd gezet. De dvd is onderdeel
van een educatief project, maar kan ook in de bibliotheek
worden bekeken.




Philip Peters (1948) is kunsthistoricus. Hij was onder meer
werkzaam als criticus voor het Vaderland. HP/De Tijd en NRC/
Handelsblad Later was hij onder meer hoofdredacteur van
Museumjournaal, artistiek leider van het Haags Centrum voor
Aktuele Kunst (HCAK) en docent aan de Vrije Academie en de
Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag.
Van zijn hand verschenen artikelen in catalogi en tijdschriften in
binnen- en buitenland.

 

TERUG